Βιογραφικά αφανών θρύλων

Συντονιστής: spyros

kkala
Δημοσιεύσεις: 40
Εγγραφή: Κυρ Μαρ 30, 2014 6:12 pm

Re: Βιογραφικά αφανών θρύλων

#21

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από kkala » Παρ Μαρ 18, 2016 11:27 pm

Πράγματι το σχολικό βιβλίο "Λογική μετά στοιχείων γνωσιολογίας" του φιλολόγου Ν. Σούλια υπήρξε χρησιμότατο, είχα μάλιστα την τύχη ο καθηγητής να μας το διδάξει σχεδόν μέχρι τέλος (1966-67). Βοήθησε στην απόκτηση (όχι μόνο τυπικής) λογικής σκέψης, με πρώτο βέβαια μάθημα σ' αυτό τη "Θεωρητική Γεωμετρία".
Φιλόλογος που ερεύνησε την αρχαία Ελληνική επιστήμη / φιλοσοφία είναι και ο Κωνσταντίνος Δ Γεωργούλης (1894-1968). Στην αρχαία εποχή μαθηματικά και φιλοσοφία ήταν άλλωστε κοντά. Ο Γεωργούλης ερμηνεύει τον ορισμό της ευθείας κατα Ευκλείδη (ήτις εξ ίσου τοις εαυτοίς σημείοις κείται) σαν τη γραμμή που έχει την ίδια κλίση (διεύθυνση) σε όλα τα σημεία της.
Τέλος νομίζω ότι στον παραπάνω κατάλογο πρέπει να συμπεριληφθεί και ο Γεώργιος Χ Παπανικολάου, καθηγητής μαθηματικών και φροντιστής στα χρόνια πρίν και μετά τον πόλεμο. Είχα τα βιβλία του της Άλγεβρας, Γεωμετρίας, Τργωνομετρίας, καθ' υπόδειξη καθηγητή, τα οποία ήσαν χρήσιμα σε πολλούς μαθητές και υποψήφιους της τότε εποχής.
Το πρώτο βιβλίο του που έχω υπόψη είναι λιθόγραφο με "ασκήσεις Αλγέβρας" (1932). Το τελευταίο Άλγεβρα (2 τόμοι, περίπου 1966), όπου είχε περιλάβει και στοιχεία συνόλων. Δεν μου ήταν γνωστό ότι εξέδιδε το μηνιαίο περιοδικό "Ηχώ των Θετικών Επιστημών" (Νοέμβριος 1950 έως τουλάχιστον Απρίλιο1954), με θέματα και προβλήματα μαθηματικών, φυσικής, χημείας.
Πάντως τα μαθηματικά (οπως και τάλλα μαθήματα) στη χώρα μας προώθησαν πολλοί ξεχασμένοι σήμερα δάσκαλοι, αφανείς. Με ζήλο και ιδεαλισμό που εκπλήσσει στη σημερινή πεζή εποχή μας.


Κώστας Καλαϊτζόγλου
Άβαταρ μέλους
gbaloglou
Επιμελητής
Δημοσιεύσεις: 2651
Εγγραφή: Παρ Φεβ 27, 2009 10:24 pm
Τοποθεσία: Θεσσαλονικη
Επικοινωνία:

Re: Βιογραφικά αφανών θρύλων

#22

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από gbaloglou » Σάβ Μαρ 19, 2016 12:04 am

kkala έγραψε:Φιλόλογος που ερεύνησε την αρχαία Ελληνική επιστήμη / φιλοσοφία είναι και ο Κωνσταντίνος Δ Γεωργούλης (1894-1968). Στην αρχαία εποχή μαθηματικά και φιλοσοφία ήταν άλλωστε κοντά. Ο Γεωργούλης ερμηνεύει τον ορισμό της ευθείας κατα Ευκλείδη (ήτις εξ ίσου τοις εαυτοίς σημείοις κείται) σαν τη γραμμή που έχει την ίδια κλίση (διεύθυνση) σε όλα τα σημεία της.
Πρόκειται, με σχεδόν απόλυτη βεβαιότητα, για τον κορυφαίο φιλόλογο που δίδασκε στο γυμνάσιο του πατέρα μου, Χρήστου Μπαλόγλου (Γ' Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης): μια μέρα που έλειπε ο μαθηματικός τους ... μπήκε στην αίθουσα, ρώτησε τους μαθητές που βρίσκονται στην ύλη ... και άρχισε να παραδίδει!!!

[Χωρίς να γνωρίζω την ερμηνεία του Γεωργούλη για τον Ευκλείδειο ορισμό της ευθείας έχω προτείνει και συζητήσει κάτι παρόμοιο εδώ (Αγγλιστί και προ 13 ετών).]

Γιώργος Μπαλόγλου


Γιώργος Μπαλόγλου -- κρυσταλλογράφω άρα υπάρχω

Ὁρᾷς, τὸ κάλλος ὅσσον ἐστὶ τῆς λίθου, ἐν ταῖς ἀτάκτοις τῶν φλεβῶν εὐταξίαις. -- Παλατινή Ανθολογία 9.695 -- Ιδού του πετραδιού η άμετρη ομορφιά, μεσ' των φλεβών τις άναρχες πειθαρχίες.
kkala
Δημοσιεύσεις: 40
Εγγραφή: Κυρ Μαρ 30, 2014 6:12 pm

Re: Βιογραφικά αφανών θρύλων

#23

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από kkala » Τετ Μαρ 23, 2016 8:13 pm

Το επισόδειο της διδασκαλίας μαθηματικών από τον φιλόλογο Κ. Γεωργούλη πρέπει να συνέβη την περίοδο 1929-1940. Ο Γεωργούλης μετατέθηκε στο Γ! Γυμνάσιο αρρένων Θεσσαλονίκης το 1929 και έγινε επιθεωρητής μέσης εκπαίδευσης το 1940 (Βικιπαίδεια), ενώ στο μεσοδιάστημα τα συγγράμματά του εκδίδονται στη Θεσσαλονίκη (Ήλιος, Γεωργούλης Κ).
Ο Ευαγγελος Σταμάτης (Ήλιος, Γεωμετρία) αναφέρει την ερμηνεία του Γεωργούλη για τον Ευκλείδιο ορισμό της ευθείας. Λέγει επίσης ότι ίδιο ορισμό δίνει ενεξάρτητα και ο Γερμανος H Grassmann (1809-77).
Βρήκα επεξήγηση της ερμηνείας του Γεωργούλη (Ήλιος, Το Αρχαίον Ελληνικόν Πνεύμα, Μαθηματικά, σελ 577), χωρίς να μού είναι τελείως κατανοητή. Στα νέα Ελληνικά "πάω ίσια" σημαίνει πάω ευθεία (χωρίς παρεκκλίσεις) και στα αρχαία επί+γενική σημαίνει διεύθυνση. Διαισθάνομαι πως "ήτις κείται επί ίσου τοις εφ' εαυτοίς σημείοις" ερμηνεύεται σαν (η γραμμή) η οποία έχει ίση κατεύθυνση όσον αφορά τα σημεία της. Δηλαδή όλα τα σημεία της έχουν την ίδια κλίση.
(Σημείωση: Ήλιος= "Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ηλίου", έκδοση 2η)


Κώστας Καλαϊτζόγλου
Άβαταρ μέλους
gbaloglou
Επιμελητής
Δημοσιεύσεις: 2651
Εγγραφή: Παρ Φεβ 27, 2009 10:24 pm
Τοποθεσία: Θεσσαλονικη
Επικοινωνία:

Re: Βιογραφικά αφανών θρύλων

#24

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από gbaloglou » Τετ Μαρ 23, 2016 10:21 pm

kkala έγραψε:Το επισόδειο της διδασκαλίας μαθηματικών από τον φιλόλογο Κ. Γεωργούλη πρέπει να συνέβη την περίοδο 1929-1940. Ο Γεωργούλης μετατέθηκε στο Γ! Γυμνάσιο αρρένων Θεσσαλονίκης το 1929 και έγινε επιθεωρητής μέσης εκπαίδευσης το 1940 (Βικιπαίδεια), ενώ στο μεσοδιάστημα τα συγγράμματά του εκδίδονται στη Θεσσαλονίκη (Ήλιος, Γεωργούλης Κ).
Έτσι: ο πατέρας μου φοίτησε στο διάστημα 1932-1938. Μου είχε πει ότι ο Γεωργούλης διετέλεσε και γυμνασιάρχης: όταν ήταν στην Α' Γυμνασίου τον έστειλαν στον γυμνασιάρχη Γεωργούλη για επίπληξη λόγω κάποιας αταξίας, 4 χρόνια αργότερα που ο Γεωργούλης τον δίδαξε θυμόταν ακόμη το όνομα του.

[Θυμάμαι ακόμη, με σχετική σιγουριά, ότι στο μάθημα που αντικατέστησε τον μαθηματικό ο Γεωργούλης δίδαξε λογαρίθμους.]

Γιώργος Μπαλόγλου


Γιώργος Μπαλόγλου -- κρυσταλλογράφω άρα υπάρχω

Ὁρᾷς, τὸ κάλλος ὅσσον ἐστὶ τῆς λίθου, ἐν ταῖς ἀτάκτοις τῶν φλεβῶν εὐταξίαις. -- Παλατινή Ανθολογία 9.695 -- Ιδού του πετραδιού η άμετρη ομορφιά, μεσ' των φλεβών τις άναρχες πειθαρχίες.
kkala
Δημοσιεύσεις: 40
Εγγραφή: Κυρ Μαρ 30, 2014 6:12 pm

Re: Βιογραφικά αφανών θρύλων

#25

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από kkala » Πέμ Μαρ 31, 2016 4:01 pm

Θυμάμαι ένα παρόμοιο περιστατικό στο Ιπποκράτειο Γυμνάσιο Κώ, όταν ο φιλόλογος Ν. Μεσημέρης δίδαξε το κεφάλαιο ισότητας τριγώνων στο μάθημα της πρακτικής Γεωμετρίας (1η ταξη, 1962). Το μάθημα μου έκανε ζωηρή εντύπωση και θυμάμαι σαν και χθές το τελευταίο συμπέρασμα ("απέναντι ίσων γωνιών κείνται ίσαι πλευραί", και αντίστροφα). Επίσης θεολόγος έκανε μια φορά μάθημα αρχαίων Ελληνικών (βιβλίο Γ Ζούκη). Η διδασκαλία των μαθημάτων αυτών επαναλαμβάνετο από τους αρμόδιους καθηγητές, όταν αυτοί επανήρχοντο. Εν τούτοις έβλεπε κανείς δύο απόψεις για το ίδιο καφάλαιο, και αυτό ήταν ενδιαφέρον και ωφέλιμο.
Συχνότερα όμως ο "επισκέπτης" καθηγητής μας απασχολούσε με θέματα της ειδικότητάς του, εκτός της τυπικής "διδακτέας ύλης". Αυτά τα πρόσθετα μπορεί να ησαν πιό χρήσιμα και από το κύριο μάθημα. Θυμάμαι την διευκρίνηση μεταξύ πολλαπλασιαστέου και πολλαπλασιαστή (2α τάξη γυμνασίου). Την είπα στα παιδιά μου την δεκαετία του 1990, χωρίς να δείξουν ενδιαφέρον. Κατάλαβα και από άλλα ότι στους νέους καιρούς υπήρχε το πνεύμα "άσε τις θεωρίες, δώσε συνταγές για τις ασκήσεις". Μειωμένη έφεση για μάθηση ή αντίδραση στην υπερβολική διδακτέα ύλη? Δεν έχω πείρα να το κρίνω.
Πάντως στα χρόνια φοίτησής μου στο Γυνάσιο / Λύκειο (1961-67) δεν θυμάμαι καμμία διδακτική ώρα κενή λόγω κωλύματος καθηγητή, πάντοτε ερχότανε "επισκέπτης" καθηγητής και έλεγε χρήσιμα πράγματα.


Κώστας Καλαϊτζόγλου
kkala
Δημοσιεύσεις: 40
Εγγραφή: Κυρ Μαρ 30, 2014 6:12 pm

Re: Βιογραφικά αφανών θρύλων

#26

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από kkala » Σάβ Οκτ 06, 2018 4:28 pm

Mihalis_Lambrou έγραψε:
Κυρ Ιούλ 10, 2011 8:45 pm
nsmavrogiannis έγραψε:
Τα Μαθηματικά εκείνη την εποχή είχαν δυσκολέψει πάρα πολύ, με έμφαση στις αφηρημένες έννοιες. Οι εκπαιδευτικοί βρέθηκαν αρκετά απροετοίμαστοι, αλλά ευτυχώς που υπήρξαν ορισμένοι, καλή ώρα όπως ο Ιωάννης Ταμβακλής, οι οποίοι αναπλήρωσαν τα κενά της τότε βιβλιογραφίας.
Από την άλλη, εάν διαβάσει κανείς τα κείμενα εκείνου του καιρού, όπως Πρακτικά Συνεδρίων και λοιπά, θα παρατηρήσει ότι η Πολιτεία και αρκετοί συνάδελφοι έβλεπαν με μεγάλο ενθουσιασμό την εισαγωγή των Μοντέρνων Μαθηματικών και την έμφαση στην αξιωματική θεμελίωση, στα Σχολεία. Πίστευαν ότι η ενοποιημένη οπτική, θα είχε αξιοσημείωτη συμβολή στην πρόσληψη των Μαθηματικών.
Συνέβη το αντίθετο. Πήρε όμως πάνω από 20 χρόνια στους αρμόδιους του τόπου μας να συμβιβαστούν με την ιδέα ότι έπρεπε να προσαρμοστούν σε πιο κλασσικά θέματα. Η γνώμη μου είναι ότι ποτέ δεν έκαναν την υπέρβαση. Πιστεύω ακράδαντα ότι, δυστυχώς, ακόμα πληρώνουμε σήμερα (και θα πληρώνουμε αύριο) ένα σε πολλά σημεία ακατάλληλο Αναλυτικό Πρόγραμμα.
Στη 2α Λυκείου (σχ έτος 1965 - 66) διδαχθήκαμε για πρώτη φορά κάποια "Μοντέρνα Μαθηματικά" που άρχιζαν από τα Σύνολα. Δεν ξεχνώ τα θυμόσοφα λόγια κάποιου συμμαθητή μου στο τέλος της χρονιάς: Υποτίθεται ότι 'ολοι μας καταλάβαμε αυτές τις "απλές" 'εννοιες, αλλά μάλλον ούτε ο καθηγητής τις είχε χωνέψει.
Η αλήθεια είναι ότι η προσοχή μας ήταν στραμμένη στην ύλη των Εισαγωγικών Εξετάσεων, η οποία δεν περιείχε (τουλάχιστον εκείνη την εποχή) κανένα στοιχείο από τα "Μοντέρνα Μαθηματικά", τα οποία επιπλέον μας "έκλεβαν" πολύτιμο χρόνο. Δεν μπορούσε να υπάρξει ενδιαφέρον των μαθητών εκείνη την περίοδο, παρόλο που οι έννοιες δεν ήταν πράγματι δυσνόητες και χωρίς καμμία "γοητεία" κατά δική μου τωρινή εκτίμηση. Ήταν όμως διαφορετικές από τα μαθηματικά που ήδη γνωρίζαμε (χρειαζόταν χρόνος αφομοίωσης τους και τριβή) και σαν να μην τηρούσαν πάντα την αρχή "από τα συγκεκριμένα στα αφηρημένα".
Σημειώνεται ότι μόνο τα στοιχεία Διανυσματικού Λογισμού (πολύ βατότερα από τα Σύνολα κλπ) είχαν άμεση χρησιμότητα στις μετέπειτα σπουδές μου. Είχαν διδαχθεί όμως στο μάθημα της Γςωμετρίας 2ας Λυκείου, που αναγκαστικά καθυστέρησε.


Κώστας Καλαϊτζόγλου
kkala
Δημοσιεύσεις: 40
Εγγραφή: Κυρ Μαρ 30, 2014 6:12 pm

Re: Βιογραφικά αφανών θρύλων, Αριστείδης Πάλλας

#27

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από kkala » Σάβ Μάιος 18, 2019 2:53 pm

Στις 18 Αυγούστου 2018 το Πνευματικό Κένρο Ζαχάρως και η ΕΜΕ οργάνωσαν εκδήλωση, όπου μεταξύ άλλων, αναφέρθηκε η ζωή και το έργο του Αρ. Πάλλα από τον Π. Χρονόπουλο. Τούτο παρουσιάζεται στο "Αριστείδης Πάλλας (Ζαχάρω 18.8.18).pdf", που δίνει πολλές σχετικές πληροφορίες. Όσοι ενδιαφέρονται μπορούν να το βρουν πληκτρολογώντας την εντός εισαγωγικών φράση σε μηχανή αναζήτησης στο διαδίκτυο, είτε στο parmenidis51.blogspot.gr (Ζαχάρω 18.8.2018 (Πάλλας, Σταυρόπουλος, Σάσσαλος)).
Εντύπωση μου έκανε ο χαιρετισμός του τον Μάϊο 1967, όταν μας καλωσόρισε σαν συμμετέχοντες στον Διαγωνισμό Μαθηματικών της ΕΜΕ (τότε διεξαγότανε μόνο για τελειοφοίτους Λυκείου). Είπε ότι δεν έχει τόση σημασία αν δεν πάρουμε βραβείο στο Διαγωνισμό. "Είστε όλοι νικηταί. Διότι νικητής είναι εκείνος που τολμά. Και σεις τολμήσατε". Μιλούσε με συγκίνηση. Δεν τον είδα άλλη φορά.


Κώστας Καλαϊτζόγλου
kkala
Δημοσιεύσεις: 40
Εγγραφή: Κυρ Μαρ 30, 2014 6:12 pm

Re: Βιογραφικά αφανών θρύλων, Νικόλαος Δ Νικολάου

#28

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από kkala » Πέμ Μάιος 23, 2019 11:51 am

Σύντομο βιογραφικό του μαθηματικού Ν. Δ. Νικολάου (Κανάλια Καρδίτσας 1875 - Αθήνα 1963) βρίσκεται στην Ελληνική wikipedia, <https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9D%CE ... E%BF%CF%85> . Επίσης στις 19/11/2018 έγινε στην αίθουσα εκδηλώσεων Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας "Αφιέωμα στον μαθηματικό Ν. Νικολάου" , οργανωμένο από ΕΜΕ και Πολιτιστικό Σύλλογο Καναλιωτών Καρδίτσας, όπου είχε αναρτηθεί και η συνημμένη φωτογραφία του ( τη βρήκα στο διαδύκτιο<http://sfbe.gr/%CE%A6%CF%81%CE%BF%CE%BD ... 1&rft=true>). Στη γενέτειρά του υπάρχει και δημόσια προτομή του.
Κάποια πρόσθετα από το εν λόγω αφιέρωμα είναι τα παρακάτω.
1. Από τον γάμο του απέκτησε τρείς κόρες (η Αλκμήνη έγινε Μαθηματικός) και δύο γιούς. Η πρωτότοκός Αντιγόνη (φοιτήτρια Γαλλικής φιλολογίας ) πέθανε 20 χρονών και σε αυτήν αφιερώνει το βιβλίο του "Στοιχειώδης Μαθηματική Φυσική" (1931).
2. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος της ΕΜΕ, συμμετείχε στο Διοικητικό Συμβούλιο και παρακολουθούσε τη Γεωμετρία στην Ελλάδα, όπως ο Ν. Σακελλαρίου την 'Αλγεβρα. Εξέδωσε την 1η έκδοση θεωρητικής Γεωμετρίας το 1927. Η γεωμετρία του έχει ακριβολογία και συνέπεια. Άφηνε πορίσματα και δευτερεύουσες προτάσεις να αποδειχθούν από μαθητές για ανάπτυξη της αυτενέργειας τους (βλέπε άρθρο "Π. Τόγκας" στο mathematica.gr).
3. Αγαπούσε και την Κοσμογραφία, την "Μεγάλη Κοσμογραφία" συμπλήρωνε στο κρεβάτι, λίγο πριν πεθάνει.
Ο καθηγητής μας της γεωμετρίας μας είπε ότι έπαιρνε το μπαστούνι του και πήγαινε (σε μεγάλη ηλικία) στα αστρονομικά συνέδρια (1965).

Καί κάποιο δικό μου σχόλιο: Πρέπει να ξαναεξετασθεί εαν ο Νικολάου έκανε φροντιστηριακά μαθήματα με αλληλογραφία (όπως ο Γ. Παπανικολάου στη δεκαετία του 1930). Ο Ν. Δ. Νικολάου είναι σαφώς αντίθετος σε αυτά, όπως γράφει στα "Φροντιστηριακά Μαθηματικά Θέματα" Α' τεύχος (1939) Πρόλογος, δεν αναφέρει τίποτα στις λύσεις τους (1947), και είναι απίθανο να άλλαξε γνώμη μετέπειτα.
Συνημμένα
NDNikolaou.jpg
NDNikolaou.jpg (11.13 KiB) Προβλήθηκε 167 φορές


Κώστας Καλαϊτζόγλου
Απάντηση

Επιστροφή σε “ΓΕΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ”

Μέλη σε σύνδεση

Μέλη σε αυτήν τη Δ. Συζήτηση: Δεν υπάρχουν εγγεγραμμένα μέλη και 1 επισκέπτης